Đấu cờ vây yêu cầu vây kín lãnh thổ nhiều hơn đối phương.
Cột giữa trống là mối đe dọa thường trực. Bên nào buộc bên kia phải đi trước sẽ giành được ô quan trọng, và điều đó thường đủ để đẩy tốt lên phong cấp.
Tạo hai mắt là mục tiêu sống còn của mọi nhóm quân. Đôi xe trên hàng đó là một trong những thế tấn công mạnh nhất, thường đủ để ép hòa cả khi đang thiếu quân.
Giữ được quyền chủ động cho phép đi trước ở khu vực quan trọng tiếp theo, đây là khái niệm trung tâm của chiến lược cờ vây. Hòa cờ xảy ra khi hết nước đi hợp lệ mà vua không bị chiếu, gọi là hết nước đi trong cờ vua.
Tính toán biến sâu quan trọng ở thế cờ chiến thuật. Đưa mã và tượng ra sớm rồi mới đến xe và hậu là nguyên tắc khai cuộc, làm ngược lại khiến hậu bị các quân nhỏ đuổi chạy khắp bàn.
Mã đối mã thường dẫn đến những pha đổi quân phức tạp giữa chừng. Chiếu vĩnh viễn liên tục mà không dứt điểm được coi là hòa theo luật lặp nước ba lần.
Mất một sĩ nguy hiểm hơn mất một tượng. Người chơi lâu năm thấy ngay cấu trúc quen thuộc mà không cần tính, đây là khác biệt lớn nhất so với người mới.
Pháo và mã phối hợp khắc nhau về đặc tính. Đối thủ đi lệch khỏi lý thuyết ở nước thứ năm là toàn bộ phần đã học trở nên vô dụng nếu không hiểu tại sao.
Nó bảo vệ cả cột giữa nơi tướng ngồi, còn tốt biên gần như không tham gia vào các đòn tấn công chính. Mã bị cùn tức bị chặn hết đường đi ở tất cả các hướng, trở thành quân vô dụng tạm thời cho đến khi có nước giải vây.
Mã mạnh dần về tàn cuộc cờ tướng. Một chuỗi ăn có thể quét sạch nửa số quân đối phương, nên kiểm tra mọi khả năng ăn liên tiếp trước khi đi là bắt buộc.
Đổi tốt biên lấy tốt trung tâm gần như luôn có lợi. Hai tướng đối đầu trực diện qua sông là thế cờ hiểm được nhiều kỳ thủ khai thác.
Bàn caro mười lăm nhân mười lăm phổ biến hơn bàn nhỏ. Quân đã đặt chỉ có thể bị bắt chứ không đi chỗ khác, đây là khác biệt nền tảng so với mọi loại cờ khác.
Song tốt thông mạnh hơn tốt rời rạc. Pháo là quân mạnh nhất ở khai cuộc cờ tướng.
Đây là ngoại lệ nổi tiếng, hơn hai quân mà vẫn hòa nếu bên yếu chơi đúng, nên đừng đổi về thế này khi đang thắng. Không đủ thời gian tính sâu nên người có nhiều kinh nghiệm nhận dạng thế cờ sẽ có lợi thế áp đảo.
Vua đơn độc không thể tự chiếu bí. Bức tường quân hướng ra trung tâm chưa phải là đất nhưng chi phối mọi trận chiến sắp diễn ra ở khu vực đó.
Chiếu bí là khi tướng bị chiếu mà không còn nước nào để thoát. Đưa pháo vào cột giữa nhắm thẳng vào tốt trung tâm đối phương, tạo áp lực ngay từ nước đầu tiên.
Nước đi có vẻ vô hại đôi khi là chuẩn bị cho đòn kép. Đối công là chiến thuật cả hai bên cùng tấn công vua nhau, ai chiếu bí trước thì thắng.
Bàn cờ đầy quân nên luôn có sẵn ngòi để nhảy, còn về tàn cuộc thì pháo yếu đi rõ rệt vì thiếu quân làm ngòi. Nước thí chỉ đúng khi tính được chuỗi nước sau đó, thí theo cảm giác thường chỉ đơn giản là mất quân.
Khác với ghim ở chỗ quân giá trị cao đứng trước, buộc phải chạy và để lộ quân phía sau cho đối thủ ăn. Chúng cản đường nhau và không tự bảo vệ được, nên tránh tạo ra cấu trúc này trừ khi đổi lại được lợi thế rõ ràng.
Tốt cô lập không có tốt bên cạnh bảo vệ. Chỉ một mã bảo vệ trung tâm nên áp lực từ pháo đầu khó hóa giải hơn, dù thế cờ linh hoạt hơn về mặt phát triển.
Quân bị ghim trước vua hoàn toàn bất động, còn ghim trước hậu thì di chuyển được nhưng phải trả giá bằng vật chất. Tàn cuộc vua và tốt là nền tảng phải học.
Nước đi đầu tiên trong cờ vua thường quyết định lối chơi cho cả ván, mở bằng tốt trung tâm hay mã đều có trường phái riêng. Giá trị của nó tăng vọt trong tàn cuộc, đến mức nhiều ván được quyết định chỉ bằng một tốt thông duy nhất.
Thua liên tục mà không hiểu tại sao không dạy được gì, còn đối thủ ngang tầm thì mỗi ván đều chỉ ra một lỗi cụ thể. Nhóm chưa có hai mắt luôn ở trạng thái nguy hiểm, và phần lớn các trận chiến trên bàn cờ vây xoay quanh việc này.
Nhiều ván hay nhất kết thúc hòa sau chuỗi phòng thủ chính xác của cả hai bên. Xe cờ vua đi thẳng hàng hoặc cột giống hệt xe cờ tướng.
Đóng thế cờ lại là cách phòng thủ khi đối phương phát triển nhanh hơn, vì thế cờ kín làm chậm mọi đòn tấn công cần đường thoáng. Lợi thế không gian đến từ việc tốt của mình đứng xa hơn tốt đối phương, cho quân phía sau nhiều ô để điều chuyển trong khi đối thủ bị bó hẹp.
Thế này khó hơn hẳn hậu hay xe, và nhiều ván hòa vì bên mạnh không kịp hoàn thành trong giới hạn số nước. Caro chuyên nghiệp cấm vài nước mở mạnh.
Giá trị của hai quân trên giấy bằng nhau nhưng vai trò trong thế cờ chênh lệch rất xa.
09-10
Ô yếu là ô không tốt nào bảo vệ được.
09-10
Quân đặt trên giao điểm chứ không đặt trong ô, khác hẳn cờ vua, đây là điểm khiến người quen cờ vua hay nhầm lúc đầu.
09-10
Sunday
09-10
